Compliment

Ze kennen praktisch alle namen.
Ze tonen van heel veel geduld.
Ze zijn zelf rustig en brengen dat ook over op het publiek.
Ze gaan op alle reacties in. Soms niet direct, maar ze onthouden perfect wat er eerder gezegd is, en komen er dan alsnog op terug. Mensen voelen zich dus gehoord.
Ze spreken rustig, op duidelijke toon. Soms mag het wat harder, denk ik.
Ze herhalen wat de toehoorder heeft gezegd naar het hele publiek toe.
Ze betrekken alle toehoorders erbij. En op een hele vriendelijke, enthousiasmerende manier, zonder druk uit te oefenen. Als het niet gaat, erkennen ze dat ook maar doen dat op een respectvolle manier.
Ze stellen veel vragen aan de toehoorders, dezen voelen zich gehoord en betrokken.
Ze gaan goed om met de beperkingen van de toehoorders. Soms is iemand in slaap gevallen en ze spreken deze persoon dan op een vriendelijke respectvolle manier aan. Eén toehoorder is blind. Wat een perfecte manier om hiermee om te gaan: hem volledig op dezelfde manier behandelen met alleen wat extra beschrijvingen en uitleg en voelelementen. Deze persoon was soms wat cynisch en confronterend, maar dat wisten ze uitstekend op te vangen, te pareren. En altijd met respect en humor.
Ze stellen ook niet voor de hand liggende vragen om mensen te laten nadenken (wat men soms lang niet gedaan heeft) over zaken, waar men bij nader inzien wel een mening over heeft, maar wat was “weggezakt”; men is er immers niet meer aan herinnerd.
Ze stellen vragen achter de vraag.

Tryntsje van Vessem (Blibiotheken Altena)

En daarom gaat MV1D door in 2015!

Niet altijd makkelijk ...

PKV20140724_MV1D_3132
De Arkenheemse weg naar Nijkerk is lang en zit vol met rotondes. Sylvia hield op donderdag 2 oktober hardop tellend het aantal bij. Helaas wist de routeplanner niet dat de eerste rotonde maar drie mogelijkheden had in plaats van de gebruikelijke vier. Toen we daar op het industrieterrein achter kwamen, moesten we het hele stuk weer terug. Gelukkig klopten toen alle aanwijzingen wel. Via de Callenbachstraat en de Venestraat arriveerden we toch nog op tijd bij Huize St. Jozef. We werden hartelijk ontvangen Huize St. Jozef, Nijkerk

Een huiskamer, twee grote tafels en enkele dames. Het was een beetje woekeren met de ruimte en daarna nog een tafel improviseren voor de voorwerpen. Toen we alles hadden uitgepakt en neergezet, hadden we vier gasten. Mevrouw S. zat vol grappen (later merkten we dat die haar geheugenverlies een beetje maskeerden). Ik had meteen contact met haar, toen ze uit Dordrecht (mijn geboorteplaats) bleek te komen en we over de stad konden praten. Een zeer onrustige dame wilde alleen maar weg, een ander werd door iemand opgehaald nog voor de presentatie begon. Uiteindelijk hadden we vijf bewoners. Een van de vijf had moeite wakker te blijven, maar veerde op, toen het over de huzaren ging of als we haar voorzichtig een voorwerp in de hand gaven. Zij had ook als toerist eens de Spakenburgse dracht aangehad, compleet met kraplap. Zo ging ze op de foto. “O, wat een ellendig ding was die kraplap! Daar kan je toch helemaal niet mee zitten.” Een ander herinnerde zich de grote tabaksplanten van de buren. Was het in de oorlog? Dat kon ze zich niet meer herinneren. Ze kwam telkens op de enorme planten terug. De enige man in het gezelschap had korte tijd in een sigarenfabriek gewerkt en een kleine, stille dame bleek als kind twee keer per dag thuis de koeien gemolken te hebben. “Je moest vroeger al gauw werken , hoor.” Het bronzen kunstwerk
Ophelia riep een vraag op: “Maar waar dient zo’n beeld nou voor?” Grappig is dat alle aanwezigen meteen zeiden dat het beeld “van ijzer” was. Niemand dacht aan steen, wat meestal het eerst gezegd wordt.

We dachten onder Nijkerkers te zijn, maar de bewoners kwamen o.a. uit Scheveningen, Dordrecht en van een boerderij op de grens van Bunschoten en Nijkerk. Het was niet de makkelijkste presentatie, maar alles bij elkaar toch een fijne ochtend met veel reacties van de bewoners.
Jacqueline en Sylvia (vertellers)

Vertellers in actie

PKV20140818_MV1D_9347
Het blijft een voorrecht om de vertellers van Museum Voor 1 Dag in actie te zien. Regelmatig ben ik daar met de camera bij. Afgelopen 18 augustus was ik in de Zonnehoeve in Hilversum, bij nieuwe zorgpartner Hilverzorg aanwezig om Jan en Jacqueline in beeld te brengen.
Wat dan opvalt is dat iedere verteller weer zijn eigen stijl heeft. Jan is daarbij heel fysiek in zijn betoog, wat er toe leidde dat hij bij de uitleg van de „Bovenlangwagen” de koets waar dit object oorspronkelijk deel van uitmaakte, uitbeeldde en daarmee het geheel en de plaats van dit voorwerp zeer visueel tot leven bracht. Een boeiend schouwspel! Alleen het briesen van de paarden en de dampende mest ontbrak nog…
Geweldig om te zien hoe de vertellers elke keer weer hun stempel zetten op de presentaties en zo de verhalen letterlijk tot leven brengen.
Paul Voorthuis (fotograaf/vormgever MV1D)

Inspirerend de zomer in!

Meccano_439Als je kunt kiezen tussen lachyoga, high tea, jeu de boules, creatief zijn met papier, Museum voor 1 Dag en nog 10 andere activiteiten, dan wordt de keus moeilijk. Toch zaten er maandagochtend 14 juli 21 mensen klaar in het Anne Frankcentrum in Waddinxveen voor onze presentatie. Initiatiefnemer Maja Postma heette iedereen welkom en de wethouder opende het. Het Zomerpalet is bestemd voor senioren van 55 jaar en ouder, die leuke dingen willen doen in die soms wat lange zomervakantie als kinderen en kleinkinderen weg zijn en sport en hobbyclubs een zomerstop hebben.
De grote groep werd gesplitst, zodat we simultaan konden presenteren, met in elke groep twee vertellers. Agnes met Sylvia en Martin met Jacqueline. Een geheel nieuwe ervaring! Sylvia en Maria bespraken de kraplap, het houtsnijwerk, de tabaksdoos en de Attilla, Martin en Jacqueline toonden meccano, de sculptuur, het schilderij en het stoplicht. Er was veel belangstelling voor de verhalen achter de voorwerpen en de mensen vonden het erg leuk om “ er aan te mogen zitten”.

Over de meccano werden de volgende herinneringen opgehaald: “Ik speelde met Trix, kent u dat? Daar kon je eigenlijk nog mooiere dingen mee maken.” “ O kijk toch eens, op dat instructieboekje: die jongens met die ouderwetse truitjes, dat droegen mijn broers ook.”
“Voor welke leeftijd is meccano eigenlijk geschikt?”
“ O ja, die grondplaten en die hoekdingen, daar kon je van alles mee maken en dat sleuteltje raakte altijd kwijt.”

Naar aanleiding van de bronzen sculptuur „Ophelia” kwamen de volgende reacties los: “ Goh wat een mooi verhaal. Die Hamlet! Ik ben eens naar zijn graf geweest in Denemarken. Het was prachtig, maar eigenlijk bestond hij natuurlijk niet echt.”
“ Jee, wat zwaar, dat is zeker van steen. Wat is dat voor steensoort?”
“Moet je eens voelen, wat heeft ze die teentjes mooi gemaakt en dat fijne gezichtje, prachtig.”

Het schilderij daagde uit tot verbeelding: “Drie generaties, dat zie je zo, die met die baard is de oudste.”
“Ik vind hem raar kijken, boos en een beetje aanmatigend.”
“ Nou ze kijken volgens mij naar het voetbal en er gebeurt weer eens helemaal niks.”
“Jaren dertig, denk ik, die kleding en die hoeden.” “Nou, ik zie zo’n modern geluidsdingetje in zijn oor zitten.” “Ik vind het een beetje somber.”
“Ik vind de kleuren een beetje saai en volgens mij moest er nog iemand in het midden bij.”
“ Wat leuk om zo goed naar een schilderij te kijken, dat doe ik in een museum eigenlijk nooit.”
Jacqueline Louwé (verteller)

Contact? Toch wel!

Een belangrijk doel van Museum Voor 1 Dag is werkelijk contact maken door open te staan voor de verhalen, ervaringen en emoties van de ander. En dat verloopt niet altijd langs de geplande banen .... „Tijdens de presentatie zat een van de gasten een beetje stilletjes voor zich uit te staren. Hoe ik ook probeerde om hem erbij te betrekken om ook van zijn kant een reactie los te krijgen over de getoonde voorwerpen. Het bleef een beetje bij knikken en af en toe een gemompeld ja of nee. Tijdens het opruimen heb ik gevraagd wat hij er van vond en toen hoorde ik van een van de aanwezigen dat hij vroeger veel gereisd had. Ik vroeg hem waar hij allemaal geweest was. Ik noemde zelf een paar landen, met het idee om een aanknopingspunt te vinden. En ja, bij Australië kwam er een reactie. Ik vroeg door en noemde een paar bekende plekken en daar werd positief op gereageerd en geknikt. Plaatsnamen werden herhaald en aan zijn ogen kon ik zien dat het iets losmaakte. Darwin werd bijna enthousiast herhaald, Stuart Highway gaf een blijk van herkenning. Uluru gaf geen reactie Ayers Rock bleek wel aan te slaan. Daarna werd de man werd door de verpleging opgehaald en terug gebracht naar de afdeling. Enige tijd later kwam de een van de verplegers nog even binnen en vroeg wat wij nu precies hadden verteld. Na een korte uitleg zei ze, dan snap ik nu waar zijn verhaal op slaat. Hij vertelt namelijk aan iedereen op de afdeling dat hij in Australië is geweest. Kijk en dat is nu precies waarom wij dit doen en het verhalen vertellen zo leuk is.”
Martin van den Hoeven (verteller)

Wat zou dit zijn?

DSCF0056 kopie
Vandaag waren we te gast bij Woonzorgcentrum Mgr. Blom in Amersfoort. Er was een grote groep zeer geïnteresseerde dames, zowel zusters als bewoners van de meerzorg. Na een maand pauze moesten Maria en Jacqueline weer aan de bak. Dat is even wennen, zeker als er gewerkt moet worden met nieuwe collectie: een schilderij: Koninginnendag van Elisabeth Zorn uit de collectie van Special Arts en een schaalmodel van een kunstwerk Boa eet oma van Ram Katzir uit de collectie van Gemeente Amersfoort. Het schaalmodel (hierboven te zien) riep mooie reacties op. Op de vraag Wat is het? kwamen veel uiteenlopende associaties: „een kandelaar, kijk maar in de holte past een kaars …”, „ kinderspeelgoed …”, een arrenslee, want je kunt hier zitten en door de vlakke bodem glijd het goed over het ijs…”, „ een reptiel of zo, omdat die zo kruipend is…”, „ een hijssysteem, zoals ze bij de toren hebben gebruikt voor de klokken…”, „gewoon een kunstwerk, iets om op te zitten…” en „ een vervoersmiddel, het lijkt wel een fiets … een ligfiets…”. Met andere woorden, de hersenen hadden genoeg redenen om te kraken. En dan wordt er terloops gezegd: „ Je moet wel moderne kunst houden.”
In het gastenboek heeft één van de zusters deze reactie achtergelaten: „Het was heel interessant het museum voor één dag. Ik hoop dat dit vaker mogelijk zal zijn. De uitleg was heel goed. Alleen al de spanning wat het zou zijn. Hartelijk dank en graag tot gauw.”
Angela Manders (artistiek leider)

Bijzondere ervaring

PKV20131129_MV1D_9599
Mijn mooiste ervaring tot nu toe gebeurde tijdens de laatste presentatie in de Koperhorst. Er was een echtpaar aanwezig, hij zat in de verzorging. Hij begreep wel alles maar kon het niet meer verwoorden dus fungeerde zijn vrouw als zijn spreekbuis. Eerst herkende hij de blokschaaf (had er zelf ook meegewerkt) en de spreukenbordjes (was in museum Oud Soest geweest). Toen kwam de kolbak, wat bleek zijn vader was huzaar geweest! Ik besloot, na toestemming, de kolbak op zijn hoofd te zetten. Wat er toen gebeurde is niet onder woorden te brengen. Hij veranderde in een trotse, rijzige man, zijn ogen straalden. Maar wat zijn vrouw toen zei was zeer ontroerend: "Ik heb mijn man weer even terug". Dat komt wel bij je binnen en zal me nog heel lang bijblijven.
Sylvia Lamboo, verteller MV1D

Museumstukken


Nijkerk
Gisteren hadden we een presentatie in de Agnietenhove. En wat was het een leuke middag! Wij zijn zelf onderhand ook museumstukken”, zei een van de zusters bij aanvang. Dat was humoristisch, maar geenszins van toepassing op de groep. De zusters lieten zich niet onbetuigd. Ze luisterden aandachtig, hadden zelf veel te zeggen en staken hun mening niet onder stoelen of banken: “Heel goed dat er nu eens een vrouwtje in het stoplicht staat!”
Maria Linders-Leemreize, verteller MV1D

Museum Voor 1 Dag een uitdaging

foto_Maria
Inmiddels hebben alle verhalenvertellers ervaringen opgedaan met het geven van presentaties. En ik denk dat ik namens mijn collega’s spreek, als ik zeg dat het een boeiende en uitdagende baan is. Als verhalenverteller moet je niet alleen de verhalen achter de museumvoorwerpen kennen, maar vooral in heel korte tijd een inschatting maken van de groep die voor je zit. Zo kun je aansluiten bij de belevingswereld van de bewoners, rekening houden met hun eventuele beperkingen en mensen tot hun recht laten komen. De uitdaging zit niet zo zeer in dat eerste, het verhaal dus, maar in dat laatste.
Maria Linders-Leemreize, verteller MV1D